હેબર પ્રક્રિયામાં વપરાતો ડાયહાઈડ્રોજન વાયુ કુદરતી વાયુમાંથી મળતા મિથેનની ઊંચા તાપમાનની વરાળ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઉત્પન્ન થાય છે. બે તબક્કાની પ્રક્રિયાના પ્રથમ તબક્કામાં $CO$ અને $H_2$ નું નિર્માણ થાય છે. બીજા તબક્કામાં,પ્રથમ તબક્કામાં બનેલા $CO$ ની વધુ વરાળ સાથે વોટર ગેસ શિફ્ટ પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,
$CO_{(g)} + H_2O_{(g)} \longleftrightarrow CO_{2(g)} + H_{2(g)}$
જો $400^{\circ}C$ તાપમાને એક પ્રક્રિયા પાત્રમાં $CO$ અને વરાળનું સમાન મોલર મિશ્રણ એવી રીતે ભરવામાં આવે કે જેથી $P_{CO} = P_{H_2O} = 4.0 \ bar$ થાય,તો સંતુલન સમયે $H_2$ નું આંશિક દબાણ કેટલું હશે? $400^{\circ}C$ તાપમાને $K_p = 10.1$ છે.
$CO_{(g)} + H_2O_{(g)} \longleftrightarrow CO_{2(g)} + H_{2(g)}$
જો $400^{\circ}C$ તાપમાને એક પ્રક્રિયા પાત્રમાં $CO$ અને વરાળનું સમાન મોલર મિશ્રણ એવી રીતે ભરવામાં આવે કે જેથી $P_{CO} = P_{H_2O} = 4.0 \ bar$ થાય,તો સંતુલન સમયે $H_2$ નું આંશિક દબાણ કેટલું હશે? $400^{\circ}C$ તાપમાને $K_p = 10.1$ છે.
(D) ધારો કે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ અને હાઇડ્રોજન વાયુ બંનેનું આંશિક દબાણ $p$ છે. આપેલી પ્રક્રિયા છે:
$CO_{(g)} + H_2O_{(g)} \longleftrightarrow CO_{2(g)} + H_{2(g)}$
પ્રારંભિક: $4.0 \ bar \quad 4.0 \ bar \quad 0 \quad 0$
સંતુલન સમયે: $(4.0 - p) \ bar \quad (4.0 - p) \ bar \quad p \ bar \quad p \ bar$
આપેલ છે કે $K_P = 10.1$
હવે,
$\frac{P_{CO_2} \times P_{H_2}}{P_{CO} \times P_{H_2O}} = K_P$
$\frac{p \times p}{(4.0 - p)(4.0 - p)} = 10.1$
$\frac{p}{4.0 - p} = \sqrt{10.1} = 3.178$
$p = 12.712 - 3.178p$
$4.178p = 12.712$
$p = 3.04 \ bar$
તેથી,સંતુલન સમયે $H_2$ નું આંશિક દબાણ $3.04 \ bar$ હશે.
$CO_{(g)} + H_2O_{(g)} \longleftrightarrow CO_{2(g)} + H_{2(g)}$
પ્રારંભિક: $4.0 \ bar \quad 4.0 \ bar \quad 0 \quad 0$
સંતુલન સમયે: $(4.0 - p) \ bar \quad (4.0 - p) \ bar \quad p \ bar \quad p \ bar$
આપેલ છે કે $K_P = 10.1$
હવે,
$\frac{P_{CO_2} \times P_{H_2}}{P_{CO} \times P_{H_2O}} = K_P$
$\frac{p \times p}{(4.0 - p)(4.0 - p)} = 10.1$
$\frac{p}{4.0 - p} = \sqrt{10.1} = 3.178$
$p = 12.712 - 3.178p$
$4.178p = 12.712$
$p = 3.04 \ bar$
તેથી,સંતુલન સમયે $H_2$ નું આંશિક દબાણ $3.04 \ bar$ હશે.
Explore More
Similar Questions
$1 \ mol$ $H_2O$ અને $1 \ mol$ $CO$ નું મિશ્રણ $10 \ L$ ના પાત્રમાં લેવામાં આવે છે અને $725 \ K$ સુધી ગરમ કરવામાં આવે છે. સંતુલન સમયે,$40\%$ પાણી કાર્બન મોનોક્સાઇડ સાથે નીચેના સમીકરણ મુજબ પ્રક્રિયા કરે છે:
$CO_{(g)} + H_2O_{(g)} \rightleftharpoons CO_{2(g)} + H_{2(g)}$
પ્રક્રિયા માટે સંતુલન અચળાંક $K_C \times 10^2$ નું મૂલ્ય $.......$ છે (નજીકનો પૂર્ણાંક).
$CO_{(g)} + H_2O_{(g)} \rightleftharpoons CO_{2(g)} + H_{2(g)}$
પ્રક્રિયા માટે સંતુલન અચળાંક $K_C \times 10^2$ નું મૂલ્ય $.......$ છે (નજીકનો પૂર્ણાંક).
$600\ ^{\circ}C$ તાપમાને,$NH_4COONH_2\ (s) \rightleftharpoons 2NH_3\ (g) + CO_2\ (g)$ માટે સંતુલન અચળાંક $K_p = 3.2 \times 10^2\ bar^3$ છે. $K_c$ ની ગણતરી કરો. $\left( R = 0.082\ L\ atm\ K^{-1}\ mol^{-1} \right)$
Medium
View Solutionપ્રક્રિયા $PCl_{3(g)} + Cl_{2(g)} \rightleftharpoons PCl_{5(g)}$ માટે $250 \ ^oC$ તાપમાને $K_p$ નું મૂલ્ય $0.61 \ atm^{-1}$ છે. આ તાપમાને $K_c$ નું મૂલ્ય .... $(mol \ L^{-1})$ થશે.
Medium
View Solution$300 \ K$ તાપમાને નીચેની પ્રતિક્રિયાઓ માટે $K_p/K_c$ ના મૂલ્યો અનુક્રમે શું હશે? (At $300 \ K, RT = 24.62 \ dm^3 \ atm \ mol^{-1}$):
$(i) \ N_{2(g)} + O_{2(g)} \rightleftharpoons 2NO_{(g)}$
$(ii) \ N_2O_{4(g)} \rightleftharpoons 2NO_{2(g)}$
$(iii) \ N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightleftharpoons 2NH_{3(g)}$
$(i) \ N_{2(g)} + O_{2(g)} \rightleftharpoons 2NO_{(g)}$
$(ii) \ N_2O_{4(g)} \rightleftharpoons 2NO_{2(g)}$
$(iii) \ N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightleftharpoons 2NH_{3(g)}$
DifficultJEE MAIN 2019
View Solution$2 \ L$ ક્ષમતા ધરાવતા બંધ પાત્રમાં $2 \ mol$ $PCl_5$ ને ગરમ કરવામાં આવે છે. જ્યારે સંતુલન સ્થપાય ત્યારે $PCl_5$ નું $40\%$ વિયોજન થાય છે,તો પ્રક્રિયાનો સંતુલન અચળાંક $K_c$ ........... $mol/L$ થશે.
Difficult
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo